Viertallen op de club

spel
1

Een flink deel van de inzenders kiest voor een bod dat door partner als eindcontract zal worden beoordeeld: 3♣, 3♦, 3SA, 4♦ of 5♦. De experts kiezen echter allemaal voor een bod in een van de kleuren die oost belooft. Zo’n bod wordt een cuebid genoemd.

Groenenboom en Van den Bos: “2♠. Het hoogste van de twee cuebids geeft een invite of beter aan met ruitenfit.”
Kolen: “2♥. Het laagste van de twee cuebids toont bij mij fit in partners openingskleur. In de volgende biedronde geef ik waarschijnlijk mijn schoppenstop aan.”
Van Delft: “Ik doe toch maar een steunbod, bij ons gaat dat met 2♠. Als 1♦ een vierkaart of zelfs slechts een driekaart belooft, komt doublet in aanmerking.”

Zoals gezegd zijn er hier twee manieren om de kleur van de tegenpartij te bieden. Omdat de hoge kleuren door de 2♦-bieder weliswaar beloofd, maar niet geboden zijn, noemen we 2♥ en 2♠ invisible cuebids. Aan welke bieding welke betekenis wordt gehecht, is een kwestie van afspraak.
IJsselmuiden: “2♠; de gebruikelijke betekenis daarvan is tegenwoordig ‘inviterend of sterker met ruiten’. Van oudsher is 2♥ een invite of beter met ruiten, anderen doen dat dus met 2♠; het is net wie er tegenover je zit. Tegenwoordig, bij de senioren, bieden we stops in deze situatie.”
Borm: “2♠. Hier komen twee afspraken samen. In reactie op een volgbod na partners kleuropening geeft een cuebid fit aan met een hand die inviterend is of sterker. Heeft de tegenpartij twee kleuren geboden, dan geeft een bod in een van haar kleuren een stop aan en vraagt om een stop in de andere kleur.”
Peter IJsselmuiden en Frans Borm leggen het accent op een andere plek dan de andere experts. Ze geven eerst een stop aan en hopen daarna nog te kunnen vertellen dat ze fit hebben.

Helmich: “2♠. Het lijkt logisch om een van de cuebids te doen. Volgens mijn logica belooft 2♥ een goede kaart met een eigen klaverenkleur en 2♠ ruitensteun. Als je geen van beide hebt, maar wel punten, zeg je doublet. In de volgende biedronde kunnen op drieniveau de dekkingen voor 3SA worden onderzocht. Met deze aanpak ben je beter voorbereid op een hoog competitief biedverloop dan als een cuebid een stop belooft.”
Kelder: “Met 2♥ gaf ik fit aan, maar is dat wel het meest handige bod? Ben benieuwd wat de lezers en het panel doen tegen bekende tweekleurenspellen.”

De handen van deze editie van de Ladderpuzzel komen allemaal uit de praktijk en zijn aangeleverd door Hans Kelder. Hij is technisch directeur van de BridgeBond en eindredacteur van het magazine BridgeNL. Bovendien heeft hij een behoorlijke staat van dienst als bridger, dus is hij ditmaal gastlid van het expertpanel.

Op de club van Hans wordt onder meer een interne viertallencompetitie gespeeld. Dat wordt door veel spelers als prettig ervaren: in plaats van rondes van drie of vier spellen worden wedstrijden gespeeld van 6 tot 14 spellen tegen dezelfde tegenstander. Dat is wel zo gezellig. Ook is het een echte teamsport, waarbij je uitslaat met teamgenoten, het nevenpaar.

Viertallen kent een andere puntentelling dan paren, waarbij de score per spel in imps wordt uitgerekend: er zijn veel punten te halen door het bieden en maken van manches en slems; kleine verschillen zoals een overslag maken weinig uit. De strategie die hierbij hoort, is voor de meeste beginnende spelers veel intuïtiever dan het gepriegel om elk slagje in een parenwedstrijd.

Omdat spellen met wilde verdelingen in viertallenwedstrijden de grootste invloed op de uitslag hebben, heeft Hans een aantal bijzondere handen uitgezocht om aan het panel voor te leggen. De singletons zijn niet van de lucht, sommige handen hebben zelfs twee singletons!

Noord gever | Noord-zuid kwetsbaar | Viertallen

Als je twee lange kleuren hebt, is je er veel aan gelegen om een van die kleuren troef te maken. Meestal bied je eerst de ene kleur en vervolgens de andere. Maar de 2♥-opening van de tegenpartij veroorzaakt dat je daar al op vrij hoog niveau mee moet beginnen en dat maakt het een wankel plan.

Borm: “2♠. Ik dacht even aan 4♥ om een 5-5 met schoppen en een lage kleur aan te geven maar toen zag ik in de ruit waar partner voor zat, dat ze ♠xx ♥Vxxxx ♦xxx ♣Bxx in handen heeft.”
Kolen: “4♦, Wereldconventie, dat geeft dus vijfkaarten aan in ruiten en schoppen. Als we die conventie niet spelen, kies ik voor 4♠.”
Als de tegenpartij zwak opent, heeft het weinig zin om een sprong naar 4laag als natuurlijk te spelen. Met een lange lage kleur is 3SA vaak een beter contract. Daarom spelen veel bridgers in binnen- en buitenland 4♣ en 4♦ als Leaping Michaels: een sterke hand met vijf of meer schoppens en vijf of meer kaarten in de geboden lage kleur. In Nederland staat deze aanpak – niemand weet waarom – bekend als Wereldconventie.

Merijn Groenenboom en Doris van Delft hebben nog een ander bod voor tweekleurenspellen in hun arsenaal.
Groenenboom: “3♥, schoppens met een minor. Zo weet maat gelijk beide kleuren als links de harten gaat steunen. Als partner 3♠ biedt, verhoog ik met mijn zeskaart naar 4♠.”
De kans dat west een steunbod in harten gaat doen is inderdaad redelijk groot. Maar weet noord na je 3♥-bod dan welke lage kleur je tweede kleur is?
Doris van Delft overweegt daarom 4♦: “Ik denk dat Merel wil dat ik hiermee 3♥ bied: Michaels. Zelf vind ik Wereldconventie (4♦) ook wel kunnen vanwege de 6-5 en het voordeel dat je beide kleuren bekend zijn. Maar voor Merel bied ik 3♥. Dat is nog eens echte liefde.”
Je kunt partner maar beter op haar gemak stellen, zeker als je met haar getrouwd bent…

Winkel: “4♦. misschien is het met een zesde schoppen praktischer om die troef te maken, maar deze ruitens kan ik toch niet ongeboden laten.”
Helmich: “4♦. Ik wil graag mijn beide kleuren vertellen. Als partner weinig bijzonders heeft, zal hij meestal 4♠ bieden. 3♥ is geen optie, want dat belooft bij mij beide lage kleuren.”
IJsselmuiden: “2♠: Liever geen 4♦ (♦ en ♠) met zes schoppens. 3♠ speel ik als zwak.”
Peter noemt een nadeel van het 4♦-volgbod: zal partner niet te vaak voor ruiten kiezen terwijl 4♠ het juiste contract is? Als noord bijvoorbeeld ♠B-sec heeft, speelt schoppen prima.

Van den Bos: “3♥. Dat is bij mij een zwakkere 5-5 dan Wereldconventie of een 6-5-verdeling. Ik ben van plan later nog 4♠ te bieden om te vertellen dat er sprake is van de tweede variant.”
De hand is wat puntenkracht betreft niet bijzonder sterk, maar is toch sterk genoeg om de manche te proberen. Als je kunt vertellen dat je 6♠-5laag hebt, heb je je hand mooi verteld.
Marco ter Laare doet dat met een ander bod: “4♠, dat vind ik een opgelegd bod, ook als dat niet systematisch een 6-5-verdeling toont.”
Als je later sowieso van plan bent 4♠ te bieden, is dit een heel redelijke optie. Want zeg nou zelf, zou jij de zelfbeheersing hebben om 4♥ van de tegenpartij uit te passen?

Oost gever | Allen kwetsbaar | Viertallen

spel
2

Aan de andere tafel haalde ons nevenpaar 3SA met de oost-westhanden, doordat de hartenstart of -switch niet gevonden werd.
Eén van de leuke dingen van een viertallenwedstrijd is dat je met een matige score altijd nog gered kan worden door je teamgenoten. Ondanks de slechte timing van de preëmptieve opening werd het spel gewonnen.”

Noord gever | Allen kwetsbaar | Viertallen

♠ H B 9 8 7 5 4

♥ A B 10 3

♦ 3

♣ B

Een hand met een gemiddeld puntenaantal, maar een bijzondere verdeling. Onder de inzenders opent meer dan de helft met 1♠. Veel experts vinden echter een preëmptieve opening vanzelfsprekend.

Van Delft: “4♠. Nu het me als probleem wordt voorgeschoteld, heb ik het idee dat ik iets speciaals moet doen, maar ik vind de hand te sterk voor 3♠ en ongeschikt voor 1♠.”
Groenenboom en Winkel: “4♠. Achter me zit waarschijnlijk een goede hand, dus ik zet graag vol de druk erop. De kans dat schoppen onze beste speelsoort is, is dankzij ♠9 en ♠8 vrij groot. Dus neem ik de kans dat harten beter speelt maar voor lief.”
Het doel van preëmptief openen is duidelijk: we zetten de linker tegenstander voor een ongemakkelijke keuze. Soms zal die passen, doubleren of bieden, terwijl een andere keuze veel beter had uitgepakt. Daar staat uiteraard het risico tegenover dat je down gaat terwijl de tegenpartij niets bijzonders kan maken. Hoe hoog je opent, is een kwestie van karakter, of van hoe je pet staat.

Van den Bos: “1♠. Laten we eens kijken hoe dat afloopt. Preëmpten met deze hand kan ook werken.”
Borm: “1♠. Er is geen alternatief. Zonder de vrouw is een sprongbod in schoppen taboe. Het is immers niet verstandig op een troefkleur aan te dringen, als je daarmee een subhonneur van de tegenpartij tot tophonneur promoveert.”
1. Kolen: “3♠. Met gepaste partner is een vierkaart harten niet zo’n bezwaar. 4♠ vind ik te veel.”
IJsselmuiden: “4♠. De eau de cologne maskeert de geur van mijn angstzweet.”
Als bridgers het over ‘eau de cologne’ hebben, bedoelen ze 4711, niet alleen een beroemd Duits reukwater, maar ook een leuke kaartverdeling.

Ter Laare: “1♠. Er is een alternatief: als ik in de 2♣-opening een zwakke hand met beide hoge kleuren heb zitten, kan ik ook 2♣ openen om later nog eens schoppen te bieden.”
Voor zover je al speelt dat 2♣ een zwakke hand met beide hoge kleuren kan bevatten, zit aan die aanpak een flink nadeel: als je later schoppen biedt, denkt partner waarschijnlijk aan een mancheforcing variant.

Kelder: “Hier opende mijn partner 4♠ en dat vind ik erg fors. Ik zou voor 1♠ hebben gekozen. We gingen twee down, want het spel lag als volgt:

Noord gever | Allen kwetsbaar | Viertallen

spel
3

Kelder: “Hier zat ik oost en bood 5♦ na het gegeven biedverloop; dat had ik misschien direct na 1♠ moeten doen. Na klaverenstart ging ik twee down, omdat ik hoopte op ♥V-derde in zuid en begon met een hartensnit.”
Aangezien ook 4♠ een paar down gaat, was dit een duur spel voor Hans. Bridge blijft een ingewikkeld spel.

West gever | Noord-zuid kwetsbaar | Viertallen

Een probleem met drie duidelijke opties: pas, doublet en 5♦. Veel inzenders durven het niet aan, maar de experts kiezen vooral voor doublet.
IJsselmuiden: “Doublet. We hebben de meerderheid aan punten. Het is niet gezegd dat het doubleren van 4♠ tot een plusscore leidt, maar ik krijg het niet over mijn hart om te passen en 5♦ is te eenzijdig.”
Van den Bos: “Doublet, we hebben een paar nuttige kaarten in de verdediging tegen 4♠. Zelf 5♦ bieden kan duur worden, het is namelijk niet duidelijk wat zuid in een ruitencontract met de kleine klaverens aan moet.”
Met een 7-4-verdeling is zelf spelen vaak een goed idee, maar Berend heeft een goed tegenargument. Ook een singleton in partners kleur is een reden om te kiezen voor tegenspel. Maar het is uiteraard verre van zeker dat doublet goed uitpakt.

Borm: “Pas. Een doublet is begrijpelijk, maar ik verwacht een 6-4 in de dummy en dan valt tegenspelen tegen, tenzij partner een singleton klaveren heeft.”
Groenenboom: “Doublet. 4♠ is duidelijk geboden op een distributionele hand met dus klaverenlengte. Er is een goede kans dat maat één of zelfs twee klaverenaftroevers kan maken. Het is niet zo erg als het een keer gemaakt wordt, maar ongedubbeld twee of zelfs drie down is wel een gemiste kans.”
Het doubleren van een gemaakte manche kost ‘maar’ 170 scorepunten extra. In een viertallenwedstrijd is dat een aanvaardbaar risico, als daar een kans tegenover staat op 300 of 500.

Ter Laare: “Doublet. Partner mag kiezen tussen 5♦ of 4♠ gedoubleerd. Als noord past, kom ik met ruiten uit, want daar zal hij kort in zijn.”
Winkel: “Doublet; dit moet een goede kaart aangeven en is zeker niet altijd straf. Met een geschikte verdeling kan noord eruit naar 5♦. Misschien leg ik teveel druk bij partner, maar solo 5♦ bieden vind ik te ver gaan. Het is een goed probleem, want het kan zijn dat 4♠ en 5♦ allebei gemaakt zijn, maar ook dat beide contracten down gaan.”
Marco ter Laare en Marcel Winkel betogen dat doublet de meeste opties openhoudt, aangezien partner nog kan bieden na het doublet. Het is echter maar de vraag of noord dat ook echt gaat doen.

Kolen: “Pas. Het bieden van de tegenstanders kan zowel bedoeld zijn om te maken als om uit te nemen. Maar ik denk niet dat onze partij nog 5♦ kan halen. Liever was ik met 3♦ begonnen.”
Niet alleen Jan Kolen, maar ook Doris van Delft maakt bezwaar tegen zuids eerdere bieden.
Van Delft: “5♦. Veel liever had ik meteen 5♦ geboden, zodat de tegenpartij het daarna nog verkeerd kan doen. In twee instanties bieden voelt erg onhandig.”
Doris heeft een punt. Het voelt inconsequent om eerst 2♦ te bieden en later 5♦. Als je toch van plan bent om 5♦ te bieden, kun je dat beter in eerste instantie doen. Maar goed, je weet niet altijd hoe het bieden zich ontwikkelt.

♠ A
♥ 3
♦ H B 10 8 6 4 3
♣ A 6 4 2

West gever | Noord-zuid kwetsbaar | Viertallen

Een situatie die je een keer moet hebben meegemaakt. West geeft een informatiedoublet op 1♣ en oost verrast je door daarop te passen! Als we oost enigszins serieus nemen, zit daar een sterke klaverenkleur. De experts zijn dus bijna unaniem: rennen!

Van den Bos en Kolen: “Redoublet, we geloven de strafpas van de tegenpartij en gaan kijken of ruiten of schoppen beter speelt.”
IJsselmuiden: “Redoublet: als de tegenstanders je oppakken op het éénniveau is het raadzaam de benen te nemen. Biedt partner 1♥, dan hoop ik dat het na een tweede redoublet beter afloopt.”
Redoublet betekent dus niet dat je verwacht 1♣ te maken en de inzet wilt herverdubbelen, maar dat je partner wilt vragen om een andere kleur te bieden.

Borm: “Redoublet, S.O.S. Met de strafpas geeft oost een redelijke hand met een sterke, lange klaverenkleur aan. De tegenpartij heeft een hartenfit, hopelijk hebben wij er één in schoppen.”
Dat is een interessant punt. Noord heeft voor de 1♣-opening maximaal vier hartens, de tegenpartij heeft daar dus zeker fit.

Van Delft: “Redoublet. Oost zal niet zomaar passen, dus 1♣ zal wel verkeerd aflopen. Dan is de vraag hoe ik het beste kan weglopen. Ik dacht eerst aan 1♦, maar redoublet is flexibeler. Noord zal wel 1♥ bieden, maar dan kan ik nog 1♠ zeggen.”

Het panel is het roerend met elkaar eens. Gelukkig is er nog iemand die er anders tegenaan kijkt, zoals wel vaker is dat Marco ter Laare: “Pas. Met een doubleton klaveren hoort partner weg te lopen na het doublet. Hij heeft vrij zeker wel vier hartens, dus noord zal 3=4=3=3 hebben of een vierkaart klaveren. In beide gevallen zie ik geen betere fit dan in klaveren.”
Het lijkt inderdaad waarschijnlijk dat partner een vierkaart harten heeft. Maar kan partner geen 4-4 in de hoge kleuren hebben?

Groenenboom: “Redoublet. Hoewel ik weet dat ze een hartenfit hebben ga ik met deze kwetsbaarheid niet passen. 1♦ of 1♠ kan ik makkelijk beter spelen als we daar meer troeven van hebben die bovendien minder scheef zitten.”
Juist, in ruiten of schoppen hebben we misschien geen grotere fit, maar de troefkleur zit daar in ieder geval minder slecht. De les is dus dat als je rechter tegenstander een informatiedoublet op éénniveau inlaat, het meestal goed zal zijn om partner niet aan zijn lot over te laten, maar op zoek te gaan naar een andere speelsoort. Dat kan onder meer met een SOS-redoublet.

spel
4

West gever | Noord-zuid kwetsbaar | Viertallen

De keuze van de experts

Ladderpuzzel op internet