Je ei kwijt

spel
1

Een meerderheid van de inzenders biedt 1♥. Als zuid in de tweede biedronde 2♥ en indien nodig daarna nog 3♥ biedt, schetst hij een aardig beeld van zijn hand. Maar omdat het niet te verwachten is dat het bieden zo gezapig zal verlopen, kiezen de meeste experts voor een sprongbod.

Groenenboom: “3♥. Ik wil sowieso in harten spelen en dit is volgens mij precies de hand die ik beloof.”

Het is te verwachten dat west een hand heeft waarmee hij wil bieden. Dan kun je je hand maar vast goed verteld hebben.

Bruijnsteen: “3♥, preëmptief met een zevenkaart harten. Partner zal met azen en heren de manche bieden en met vrouwen en boeren passen.”

Nog een stapje verder gaan:

Hop: “4♥, de secundaire ruitenfit maakt dit extra aantrekkelijk. Het kan best zijn dat west sterk is en het nu lastig heeft.”

IJsselmuiden: “4♥, hoewel ik niet weet of dit met parentelling goed zal werken.”

In een parenwedstrijd is het belangrijk om andere zuidspelers te verslaan. Als je 3♥ biedt en iedereen past, verwacht je te winnen van de 4♥-bieders.

Helmich en Van Delft: “3♥. Een enkele sprong naar 2♥ zou inviterend zijn: 9-11 met een zeskaart. 3♥ is bedoeld om de tegenpartij uit het bieden te houden. De driekaart ruiten maakt zelfs 4♥ een optie. Noord-zuid hebben samen namelijk waarschijnlijk zestien of meer rode kaarten, oost-west dus evenveel zwarte.”

Waar veel experts 2♥ als inviterend en 3♥ als preëmptief spelen, doen Jan Kolen en Marco ter Laare het precies andersom:

“1♥. De hand is te sterk voor 2♥, maar te zwak voor een inviterende sprong naar 3♥.”

Ook Marcel Winkel speelt 3♥ als inviterend, maar biedt dit kennelijk zo graag dat hij de betekenis wat oprekt: “3♥. Dat speel ik het liefst als een zeskaart met 9-11 punten. Als ik mijn zevende harten voor 2 punten tel, klopt mijn bieden precies. Op 3SA ga ik natuurlijk niet passen.”

Borm: “1♥. Het 3♥-bod speel ik als splinter.”

Voor wie 3♥ niet als preëmptief speelt, is het niet te laat om het systeem aan te passen. Het mes snijdt aan twee kanten: je geeft partner direct het beste beeld van je hand en je maakt het de tegenpartij lastig.

Biedbeslissingen zijn vaak te herleiden tot een traditioneel dilemma: ga je meteen op je doel af of kijk je de kat uit de boom? Als de tegenstanders onbeduidende handen hebben, werkt het meestal het best om het bieden rustig op te bouwen. Als je te enthousiast biedt, neem je het risico dat jouw partij te hoog eindigt of, nog erger, in de verkeerde speelsoort.

Als de tegenpartij waarschijnlijk mooie handen heeft en hoog gaat meebieden, is het een betere strategie om je hand meteen zo goed mogelijk te omschrijven. Je bent dan je ei kwijt en hoeft later geen drieste acties meer te ondernemen. En wie weet stelt jouw bod de tegenstanders wel voor een probleem!

Als voorbeeld de volgende hand:

♠ -
♥ V B 10 7 3 2
♦ V 3
♣ H B 6 4 3

Partner opent 1♦ en de rechtertegenstander volgt 1♠. Nu belooft 2♥ 10 of meer punten. Je hebt slechts 9 punten, toch is 2♥ aan te raden. Doublet met het oogmerk later harten te bieden is omslachtig en bovendien is de kans groot dat de tegenpartij nog hoger zal bieden in schoppen. Je ‘liegt’ liever een puntje om direct het karakter van je hand te vertellen: een mooie hand met een lange hartenkleur.

Hoe het bieden zich verder ontwikkelt, zie je in spel 3. Ook in de andere opgaven van deze ladderpuzzel staat het snel vertellen van je hand centraal.

Noord gever | Niemand kwetsbaar | Paren

Als partner op je opening een nieuwe kleur bijbiedt, mag je daar niet op passen. Vaak is er wel een omschrijvende herbieding voorhanden. Dat ligt anders als er wordt tussengeboden; met een minimale opening hoef je dan niets te bieden. Toch kiest slechts 10% van de inzenders voor een pas. Hoe zit het bij de experts?

Van Delft: “Pas. Voor doublet heb ik overwaarde of een betere verdeling nodig. Ook 1SA lijkt me niks op ♠Ax, als het 1SA moet zijn kan noord dat beter bieden.”

IJsselmuiden: “Pas. Een 1SA-bod belooft 18-19 punten.”

Dat laatste is nog onderwerp van discussie, maar 1SA moet zeker enige overwaarde beloven en dat heeft zuid niet.

Hoe zit het dan met doublet?

Hop: “Pas, niets te melden. Het is verouderd om doublet hier te spelen als vierkaart harten.”

Groenenboom: “Doublet, een vierkaart harten. Dat speelt tegenwoordig niemand meer, maar ik neem aan dat het 1♦-bijbod geen vierkaart harten ontkent.”

Hoewel het klinkt alsof Jacco en Merijn verschillend antwoorden, zeggen ze in feite hetzelfde. Wat je hier biedt hangt af van hoe partner antwoordt op 1♣. Beginnerscursussen hanteren al decennia het mantra ‘van twee vierkaarten de laagste’, maar die aanpak is omstreden, zeker buiten de landsgrenzen.

Wie met vierkaarten in beide rode kleuren op partners 1♣ 1♥ bijbiedt, bereidt zich beter voor op een biedverloop waarbij de tegenstanders gaan tussenbieden. De 4-4 hartenfit is te belangrijk om te missen. De afspraak dat 1♣-(pas)-1♦ een vierkaart hoog ontkent, staat bekend als walsh.

Als noords 1♦-antwoord een vierkaart harten kan bevatten, is doublet een kunstgreep om na het tussenbod alsnog de 4-4 hartenfit op te sporen. Frans Borm propageert deze methode: “Doublet. Negatief en nagenoeg verplicht met een vierkaart harten. Ik speel geen walsh, want dat maakt het voor partner lastiger om het zitsel te achterhalen als hij moet tegenspelen.”

Elk systeem heeft voor- en nadelen, maar bij bridge wil je de informatie verstrekken waar partner het meeste aan heeft. Het wint daarom aan populariteit om hoge kleuren voorrang te geven.

Winkel: “Doublet. Een zeldzaam supportdoublet voor ruiten. Het alternatief is pas.”

Een supportdoublet is een doublet op laag niveau door de éénopenaar, waarmee hij een driekaart steun toont in de 4+kaart hoog van partner. Ruiten is geen hoge kleur, dus is een steundoublet ongebruikelijk.

Resumerend is wat je hier biedt een kwestie van afspraak. Die afspraak hangt sterk samen met de betekenis van de bijbiedingen op 1♣. Als partner hoge kleuren voorrang geeft, heb je het doublet niet nodig om een vierkaart harten aan te geven. Daarom passen de meeste experts.

Zuid gever | Allen kwetsbaar | Viertallen

spel
2

♠ -

♥ V B 10 7 3 2

♦ V 3

♣ H B 6 4 3

Op dit spel is er iets bijzonders aan de hand. Hoewel oost-west waarschijnlijk de minderheid van de punten hebben, biedt oost kwetsbaar 4♠. Geloven we dat hij een bijzondere verdeling heeft en laten we ons tot een bod op vijfniveau verleiden?

Bijna alle experts overwegen meerdere biedingen, maar bieden door.

Van den Bos: “5♦. Ik geloof de tegenpartij. Beide manches zouden gehaald kunnen worden.”

Van Delft: “5♣. Die kleur heb ik nog niet geboden en ik wil oost-west geen 4♠ laten spelen. Misschien zit partner in troef tegen en gaat 4♠ down, maar dit lijkt me het normale bod.”

Ter Laare: “5♣. In mijn systeem had ik direct 4♥ geboden, dat geeft een 6-5 aan.”

Het is even slikken, maar de conclusie is dat we 5♣ of 5♦ moeten spelen. Welke van de twee moet het worden? Als je dit goed hebt afgesproken, is er een manier om partner te laten meedenken.

Bruijnsteen: “4SA: minstens twee kleuren om in te spelen. Zuid heeft geen verdedigende slagen maar wel veel speelkracht. Het kan voor hen 4♠ zijn en voor ons 5♣, 5♦ of 5♥.”

IJsselmuiden: “4SA. Een pas zou niet forcing zijn: partners 3♦ belooft niet de hele wereld. Met 4SA gaat zuid op zoek naar een contract op vijfniveau. Hopelijk maken we dat of hebben we een profijtelijke redding. Als beide partijen geen manche kunnen maken, wordt het klein bier.”

De manchebonus is zo hoog, dat met viertallentelling doorbieden aantrekkelijk is. Het wint flink wat imps als 4♠ erin zit of als je zelf iets kunt maken. Als beide partijen één down zijn, kost de spookredding maar een handjevol punten. In praktijk paste zuid; 4♠ ging één down, maar de +100 punten voor noord-zuid waren niet genoeg om 5♣ +1, 5♦ +1 of 5♥ contract te compenseren.

Noord gever | Oost-west kwetsbaar | Viertallen

spel
3

Met 15 punten tegenover een éénopening biedt een flink aantal inzenders de schoppenmanche. Het kan echter makkelijk 6♠ zijn, dat al goede kansen heeft als partner ♠AH plus een aas in een lage kleur heeft. Tegenover een ongeschikte hand echter is 5♠ al in gevaar.

De experts maken daarom ruimte vrij voor slemonderzoek onder 4♠.

Winkel: “3♠. Dat is al sinds 1984 een slempoging, misschien ook wel eerder maar toen bridgete ik nog niet.”

Bruijnsteen: “3♠. In deze situatie is dat mancheforcing met fit en dus sterker dan 4♠.”

Alle experts zien 3♠ als mancheforcing, maar er zijn panelleden die met een betere optie komen.

Van den Bos: “4♣: sleminteresse met schoppenfit en een singleton of renonce klaveren.”

Groenenboom en Hop: “Dit is de ideale hand voor 4♣ splinter.”

Kolen: “4♣. Na een splinter kan noord goed bekijken of zijn honneurs werken. Dit heeft mijn voorkeur boven 3♠, wat partner verplicht tot een controlebod.”

Jan heeft een punt: na je splinter kan noord punten in klaveren afwaarderen. ♣H en ♣V bij partner zijn zo goed als waardeloos. Als je voor 3♠ kiest en partner meldt een klaverencontrole, weet je nog niet of dat het aas is en ben je voorlopig niets opgeschoten.

Peter IJsselmuiden kiest ook voor 4♣, maar ziet nog een alternatief: “Omdat het paren is, is het een optie om keycards te vragen; als noord dan ♠AH heeft met ♦A, maakt hij een overslag als oost niet met klaveren uitkomt.”

Het voordeel van 4SA is dat je meteen achter de cruciale kaarten komt: ♠AH, ♦A en ♣A. Heeft partner ze allemaal, dan kun je zelfs 7♠ bieden. Soms is het inderdaad een goed idee om de tegenpartij niet te veel te verklappen tijdens het bieden, maar op troefverliezers down gaan in 5♠ of 6♠ is ook weer zo wat. We willen partner dus betrekken bij de beslissing of het vijfniveau veilig is.

Borm: “4♣. Een splinter helpt partner het best om zijn hand goed te waarderen bij het slemonderzoek.”

Doris van Delft heeft een bezwaar tegen een splinter: “3♠. Voor splinteren met 4♣ heb ik een schoppen te weinig. Partner hoeft er maar vijf te hebben voor het 2♠-bod.”

Dat laatste klopt, maar dat neemt niet weg dat je met 4♣ het beste beeld van je kaart schetst. De regel dat een splinter een negenkaartsfit belooft bestaat alleen direct na partners opening.

Ook voor het slembieden dus deze tip: doe zo snel mogelijk een duidelijk omschrijvend bod. Wie weet krijg je die kans later niet meer. Zo werkt jouw partnership optimaal samen.

spel
4

West gever | Noord-Zuid kwetsbaar | Paren

Wat is je uitkomst?

♠ 9 7 6 3

♥ V 5

♦ 10 9 6 3

♣ B 10 9

Als de tegenstanders 1SA - 3SA bieden, hebben ze geen enkele kleur aangeduid en ligt een start in je langste kleur voor de hand. Hopelijk kun je lengteslagen ontwikkelen. Meer dan de helft van de inzenders kiest voor een uitkomst in één van de vierkaarten. Hoewel de ruitenkleur van betere kwaliteit is, is schoppenstart populairder.

Waarom schoppen aantrekkelijker is dan ruiten, wordt uitgelegd door Merel Bruijnsteen: “♠7, tweede van een lange kleur zonder plaatje. Omdat de dummy geen Stayman of transfer heeft geboden, start je tegen 1SA - 3SA bij voorkeur een hoge kleur. Dat pakt vaker goed uit dan een start in een lage kleur.”

IJsselmuiden: “♣B. Met slechts 3 punten en een gepaste hand bij partner wordt het een hele toer om 3SA down te krijgen. Kalm aan doen met een schoppenstart duurt te lang, partner heeft een vijfkaart nodig die snel is vrij te krijgen. Ik mik op klaveren, omdat hij met de andere kleuren een zwakke opening op tweehoogte kan doen.”

De twee argumenten voor klaverenstart die Peter aandraagt zijn steekhoudend. Noord heeft maximaal 11 punten, dus de oost-west hebben er minstens 26. Dan heeft een passieve verdediging niet zo’n zin: op lange termijn zal het de leider wel lukken het contract te halen. De enige kleur waar partner een redelijke zeskaart in kan hebben is klaveren, andere kleuren konden op tweeniveau geopend worden.

Door de ♣9 lijkt de klaverenstart redelijk veilig, maar die kaart kan ook een blok aan ons been worden, als er tegenover aas-zesde, heer-zesde of aas-heer-zesde in noord een klaverenblokkade ontstaat.

Als er weinig kans is op het ontwikkelen van je eigen kleur, kun je proberen met de uitkomst partners vijfkaart aan te boren.

Van den Bos en Groenenboom: “♠7. Ik hoop dat partner een vijfkaart schoppen heeft.”

Vijf experts ‘gooien alle eieren van het rek’ en gaan voor de meest aanvallende start.

Winkel: “♥V. Hopelijk is dit de vijfkaart van mijn partner. Ik geef toe dat het helemaal fout kan zijn, maar hij heeft er minstens vier. Dat hij een vijfkaart schoppen heeft, geloof ik niet.”

De rekensom dat noord minstens vier hartens heeft, is erop gestoeld dat de dummy er geen vier zal hebben (want dan biedt hij Stayman); de leider heeft er meestal ten hoogste vier. Hoewel beide aannames geen zekerheid bieden, maakt het vermoeden van vier of vijf hartens in noord de kans op lengte in een andere kleur een stuk kleiner.

Ter Laare en Borm: “♥V. Het ziet er somber uit, maar de beste kans is dat partner iets als ♥HBxxx plus een entree heeft.”

In viertallen is de uitkomst erop gericht om het contract down te spelen. Als de tegenstanders een contract bieden met ruim genoeg punten, kun je maar beter meteen in de aanval gaan. In dit geval kan dat met een harten- of klaverenstart. Hopelijk maak je partner daarmee blij.

Noord gever | Noord-zuid kwetsbaar | Viertallen

spel
5

De keuze van de experts

Ladderpuzzel op internet