Te voorzichtig?

spel
1

Van Delft: “1♥. Pas lijkt me in de paren meestal niet winnend. Natuurlijk doubleer je liever, maar als partner daarop ruiten biedt, heb je een groot probleem. In de viertallen zou ik overigens gewoon passen, omdat het geen manche voor ons zal zijn als noord ook nooit kan bieden.”
Van den Bos: “1♥, mijn verdeling is ongeschikt voor doublet en met zo’n kwaliteitsverschil tussen de hoge kleuren lijkt 1♥ me redelijk.”
Het voornaamste voordeel van volgen op een goede vierkaart is dat je je partner op het spoor zet van de juiste uitkomst. Daarom kiest ook Marcel Winkel ervoor: 
“1♥, ik vind het antwoord ‘Wat anders?’ meestal flauw, maar hier komt het wel in de buurt.”
De experts die een unaniem panel voorspellen, zitten er gelukkig meestal flink naast.

Groenenboom: “Pas, 1♥ voor de start klinkt leuk, maar de kans dat we het bieden gaan winnen is vrij groot en dan moeten we gewoon in de juiste speelsoort komen. Na pas is die kans veel groter. Voorlopig zie ik het ook best zitten om 1♣ tegen te spelen.”
Ter Laare: “Pas. Mijn tweede keus zou een 1♥-volgbod zijn, maar ik heb geen haast.”
Borm:“Pas. Zuid heeft een opening, maar te weinig ruiten voor een informatiedoublet. Voor een volgbod in harten heeft zuid een hartentje te weinig; de tweede keer dat je ruiten aftroeft, is dat met de vrouw. Komt tijd, komt raad.”
Hop: “Pas. Noem me maar ouderwets, maar ik doubleer niet met een singleton in een ongeboden kleur, tenzij ik heel sterk ben.”
Jacco Hop beschouwt doublet als voornaamste alternatief voor zijn pas. Dat is niet zo gek, want doublet loopt in ieder geval goed af als partner een vierkaart mee heeft in harten of schoppen. Na 1♥ staat de schoppenfit onder grote druk.
IJsselmuiden: “Pas. Hopelijk kunnen we later een ruitenbod doubleren.”
Je mag uiteraard altijd hopen op een ideaal scenario. 

In praktijk had noord de zwakste hand aan tafel, maar wel een vijfkaart schoppen. Doublet was in de roos, omdat noord-zuid 3♠ konden halen. Pas loopt ook nog wel goed af, maar ♥ was mis. Zou jij je hebben weten te beheersen?

“Kleine Fische, gute Fische” glunderde de Haags-Rotterdamse bridger Helmut Hoogeveen (1936-2021) als hij weer eens behoedzaam een 2♥-contractje had geboden en gemaakt. Het grootste plezier had hij in parenwedstrijden, waar hij met omzichtig opereren op de kleine spelletjes zijn punten bij elkaar sprokkelde.

Ook mij legt het geen windeieren om, zeker met parentelling, voorzichtig te bieden. Het is op de lange termijn niet lonend om flinterdunne manches te proberen, omdat een kleinere plusscore vaak geen 0% scoort. Ook volg ik graag de ‘Jansma-regel’: als iedereen kwetsbaar is, kun je bij twijfel het beste passen. Je moet echter niet overdrijven. De probleemhanden van deze Ladderpuzzel bevatten een aantal praktijkspellen uit parenwedstrijden in het afgelopen voorjaar, waarop mijn bieden te passief bleek. Daarom houd ik mijn acties graag tegen het licht van de experts.

Noord gever | Allen kwetsbaar | Paren

Het is voor beginnende spelers bijzonder: partner antwoordt op een informatiedoublet met een bod in de kleur van de tegenpartij. Als noord een lange klaverenkleur heeft, kan hij passen op het doublet. Dat betekent dat 2♣ een cuebid is: het belooft minimaal ongeveer negen punten zonder uitgesproken kleur. 10% van de inzenders past op 2♣, dat is dus niet goed. Ook sans bieden schept een verkeerd beeld van je hand. Het is nu aan zuid om een troefkleur voor te stellen.
Hop: “2♠, nonforcing met een vierkaart schoppen.”
Met dit antwoord stipt Jacco Hop meteen een nadeel van het 2♠-bod aan. De meeste experts spelen 2♣ als drop-dead cuebid: op tweeniveau mag gepast worden. Als noord past, sterft het bieden een vroege dood en kan het zijn dat noord-zuid een goede manche missen. Zuid heeft immers geen minimaal informatiedoubletje.

Een oplossing voor dit probleem is uiteraard voorhanden.
Van den Bos: “3♣, partner is inviterend of sterker en ik wil het bieden mancheforcing maken.”
Groenenboom: “3♣. Het antwoord hangt af van of je hebt afgesproken dat biedingen op tweeniveau nonforcing of rondeforcing zijn. Onder topparen lopen de meningen uiteen, want voor beide varianten is wat te zeggen. Ik kies voor nonforcing en dan zit je met deze hand akelig want dan moet ik het bieden eerst met 3♣ mancheforcing maken.”

Van de andere school zijn Merel Bruijnsteen en Doris van Delft.
Van Delft: “2♦. Ik was gewend om dit als nonforcing te spelen, maar ben onlangs overgestapt op forcing antwoorden op 2♣.” 
Helmich: “2♦. De discussie tussen nonforcing en rondeforcing antwoorden op 2♣ is met een compromis beslecht. 2♦ en 2♥ zijn forcing, maar op 2♠ mag worden gepast, zodat in 2♠ kan worden afgestopt als er geen fit is en geen overwaarde. Uiteraard schuif ik het probleem met het 2♦-bod voor me uit, want als noord 2♥ biedt kan ik nog steeds niet volstaan met 2♠ en zal ik met 3♣ de manche moeten forceren.”

Ten slotte nog twee 2♠-bieders aan het woord.
Ter Laare: “2♠. Maat kan zwak zijn met 4-4 hoog.”
Veel paren hebben inderdaad afgesproken dat met een 4-4 hoog de ondergrens van 2♣ iets lager ligt, rond de acht punten, maar als je afspreekt dat 2♣ nóg zwakker kan zijn, gaat noord dan nogmaals bieden met een tienpunter?
IJsselmuiden: “2♠. Nadeel is dat je overwaarde niet overkomt, maar 3♣ is vreselijk. Twee biedniveaus verspild zonder een kleur te noemen. Geleerde geesten spelen hier transfers.”
Dat laatste idee, waarbij 2♦ een vierkaart harten en 2♥ een vierkaart schoppen belooft, is boeiend. Je kunt je kleur tonen zonder bang te zijn dat het bieden plotseling ophoudt en brengt en passant het contract in de juiste hand. Voor experts een leuke aanvulling op het systeem, al komt deze biedsituatie niet meer dan een paar keer per jaar voor.

Zoals wel vaker is het juiste antwoord op dit probleem een kwestie van afspraak. 2♦, 2♠, 3♣ of zelfs 2♥ kan het systematisch juiste bod zijn. Zorg jij dat je met je vaste partner op één lijn zit?

Oost gever | Oost-west kwetsbaar | Viertallen

spel
2

♠ H 4 2

♥ A

♦ A 8 7 5 4 2

♣ V 7 6

Onder de inzenders is 3♦ de meest gekozen optie, maar veel van de panelleden opteren voor 3SA, onder een eenvoudig motto.
Ter Laare: “3SA, bieden wat je denkt te kunnen maken.”
Bruijnsteen: “3SA, volgens mij heb ik tegenover een vierkaart ruiten al snel negen slagen.”
De ruitenkleur is natuurlijk een mooie slagenbron, zeker nu partner steun in die kleur heeft.

Borm: “Ik ben bang voor hartenstart, zeker nu oost 2♠ niet heeft gedoubleerd. Toch gok ik 3SA, wie weet heeft partner iets nuttigs in harten of hebben we negen snelle slagen.”
Van Delft: “De hartens zijn kwijt en met hartenuitkomst zal 3SA vaak down gaan. Desondanks zou ik aan tafel snel 3SA bieden en hopen dat ze schoppen starten; dan zal ik meestal wel negen slagen halen. 5♦ lijkt me ver weg, we missen gewoon te vaak drie topslagen. Het alternatief is dus 3♦, maar dat vind ik een beetje laf. 3♣ als tikkie terug zou hier een prachtige afspraak zijn, maar die heb ik niet.” 
Van den Bos: “3♣, ik zie nog wel een manche zitten en geef nog een tikkie.”
Met een ‘tikkie’, of ‘tikkie terug’, bedoelen topbridgers een invite op partners inviterende bod. 3♣ zegt dan niets over klaveren, maar nodigt noord uit om de manche te bieden met een maximaal 2♠-bod. De vraag is uiteraard nog steeds of dan de juiste manche wordt bereikt.

Hop: “2SA, dat is waarschijnlijk de goede speelsoort.”
Winkel: “2SA, met ♦H en nog iets bruikbaars aan de overkant is dit al snel een manche.”
Het probleem van 2SA is wel dat noord niet zomaar naar 3SA zal verhogen. Zuid lijkt immers een gebalanceerd minimum te hebben.

Helmich: “3♦, dat is althans het bod waar ik in praktijk voor koos. Een laf bod, waar ik me achteraf een beetje voor schaam. Zelfs met hartenstart was 3SA onverliesbaar.”

Noord gever | Niemand kwetsbaar | Paren

spel
3

De meeste inzenders passen en vinden Doris van Delft aan hun zijde.
Van Delft: “Dit lijkt me een makkelijke pas. Gelijke kwetsbaarheid en partner maakt vrij veel lawaai. Als 3♥ maar twee down is, zou 3SA meer op kunnen leveren, maar dat is mij te ingewikkeld.”
Van den Bos: “Pas, ik kan drie keer troef spelen en partner zal de overige kleuren tegenhouden.”

De andere panelleden zijn echter een stuk pessimistischer.
Groenenboom: “3SA. Tegenover een 4-0-4-5 is verdedigen te link, zeker als maat veel in klaveren heeft. En met slechts een 4-1-4-4 zal noord aardig wat punten hebben en rolt 3SA misschien binnen, terwijl 3♥ niet genoeg down is.”
Winkel: “3SA, deze is erg lastig. Misschien is het geen 3SA, maar oost-west hebben samen negen of tien hartens en zuid heeft samen met noord te veel klaveren om te passen.”
Marcel en Merijn nemen de vlucht naar voren: bieden is goed als zuid 3SA haalt of als oost 3♥ maakt.

Borm: “Pas. Lastig, maar dit lijkt me de beste kans op een plusscore. Waarschijnlijk heeft partner een 4♠0♥4♦5♣-verdeling met een sterke hand. Het kan 3SA zijn, als de klaverenkleur snel valt vrij te spelen, maar even goed kan dat niet. In 4♣ dreigen vier verliezers.”
Hier zien we de afstreepmethode aan het werk. Het ene panellid biedt 3SA uit angst dat 3♥ gehaald wordt, het andere past uit angst dat 3SA down gaat. 

Helmich: “Ook dit was een hand uit de praktijk, in dit geval de Meesterklasse Paren. Aangezien er veel punten in het spel leken te zitten, taxeerde ik mijn partner op nul hartens met vijf of zes klaverens. Ik durfde 3SA niet aan en hoopte met 4♣ beter te scoren dan degenen die een hartendeelscore tegenspeelden. 3♠ in de 4-3-fit leek me te link. Partner had ♠Axx ♥x ♦A9xx ♣AHxxx en de klaveren zaten 3-1, dus was 4♣ redelijk, maar passen had het beste uitgepakt, want 3♥ is twee down.”

spel
4

Zuid gever | Niemand kwetsbaar | Paren

♠ H V 9 8 4

♥ H B 9 8 2

♦ 10 6 2

♣

Na probleem 3 en 4 opnieuw een ‘gokprobleem’. Noord doubleert op hoog niveau en het is aan zuid om wel of niet door te bieden. Veel inzenders bieden 5♥ of 5♠, maar het expertpanel kiest er in meerderheid voor om het beste slem te bereiken.
Hop: “6♣. Ik heb laatst in een training van Simon de Wijs geleerd dat dit beide hoge kleuren belooft.”
Winkel: “6♣; ik kan niet altijd als een oude man blijven bieden.”

Van Delft: “Zo zo, ik heb geen klaveren en mijn partner doubleert voor take out op het vijfniveau. Die zal wel veel punten hebben. Ik bied 6♣ en ik hoop dat dat overkomt.”
Door te beginnen met stellen dat partner je vraagt om iets te bieden, maak je het jezelf wel heel makkelijk. Daar denkt niet iedereen hetzelfde over.
Van den Bos: “Pas, ik speel dit doublet zelf als straf zodat partner ook kan doubleren met iets in klaveren tegen. Je weet met deze hand niet eens in welke major je moet spelen.”
Helmich: “Pas. Noords doublet is op dit hoge biedniveau eerder straf dan informatief. Omdat het onwaarschijnlijk is dat partner veel troefslagen tegen heeft, is er behoorlijke kans dat we een contract op vijfniveau kunnen maken, maar ik weet niet welk. Mijn tweede keus is dus 6♣, maar dan ga ik naar mijn smaak te vaak één down in slem. Dan liever de zekere plus tegen 5♣ gedoubleerd.”

IJsselmuiden: “6♣, zo bereiken we in ieder geval de juiste speelsoort.”
Groenenboom en Bruijnsteen: “5SA, om te onderzoeken waar we fit hebben. In deze biedsituatie pas ik meestal, maar nu er kans op slem is, wil ik er toch voor gaan.”
5SA is in deze situatie uiteraard niet om te spelen, maar laat partner kiezen tussen mogelijke slems, waarbij ook 6♦ als optie wordt meegenomen. Meestal zal de bieder vijf of meer ruitenkaarten hebben en een vijfkaart in een hoge kleur.
Het voornaamste voordeel van 6♣ boven 5SA is dat noord met een lange ruitenkleur nog 6♦ kan voorstellen. Daarop zou je, als je heel zeker bent van je afspraken, kunnen passen. 
Marco ter Laare durft dat niet aan: “6♣, om na partners 6♦ 6♥ te bieden, kies maar uit de hoge kleuren.”

West gever | Niemand kwetsbaar | Viertallen

spel
5

De keuze van de experts

Ladderpuzzel op internet