Betere beslissingen nemen

Den Hartigh merkte bij het begin van zijn sessie en de gesprekken na afloop dat zijn verhaal mensen op het verkeerde been kan zetten. “Maar ik zeg niet: jullie ervaring en expertise is niet relevant. Of: jullie hebben niet genoeg kennis en de wetenschap weet het beter. Ik erken juist wél dat trainer-coaches belangrijke kennis en expertise hebben. Maar ik voeg daaraan toe: de manier waarop jij jouw kennis en expertise en ervaring gebruikt en combineert, zou nog beter kunnen. Als jij de juiste factoren op een consistente manier combineert, leidt dat vaak tot betere beoordelingen dan dat je alles in je hoofd met een stukje intuïtie bij elkaar probeert te krijgen. Dat is gewoon ingewikkeld en daar zitten vaak de foutgevoeligheden en de verschillen die ontstaan tussen trainers en scouts onderling. Spreek daarom van tevoren af: dit vinden we belangrijk, dat gaan we scoren, en we gebruiken allemaal dezelfde formule voor ons eindoordeel. Als iedereen het daarover eens is en zich daaraan houdt, dan kom je tot betere selectiebeslissingen.” 

Ruis voorkomen

Het kan uiteraard ook met meer complexe datamodellen, vult Den Hartigh aan. “Voor veel coaches is de dagelijkse praktijk dat ze niet de toegang hebben tot al die verschillende sensordata. Dan is dit een heel elegante manier.” Hij ziet daarnaast vanuit de literatuur dat als je de relevante informatie door een algoritme kunt laten berekenen, dit tot een beter besluit resulteert. “Dat komt omdat de intuïtie van een trainer-coach er ook regelmatig naast kan zitten. Die ruis wil je niet hebben.”

Een eigen AI in het klein

Met het vijfstappenplan wilde Den Hartigh laten zien dat je een formule voor betere beoordelingscriteria goed handmatig kunt maken. “Eigenlijk is het een AI in het klein voor jezelf, als je ervanuit uitgaat dat AI patronen leert en daar weer van verbetert. Als jij spelers gaat selecteren en beoordelen en je krijgt uiteindelijk informatie of die speler het gehaald heeft in een selectie of hoe goed hij is geworden, kun je evalueren met je modelletje: Hoe heb ik het gedaan? Had ik dat beter kunnen doen? Hoe zag mijn modelletje eruit? Welke factoren heb ik meegewogen? Daar leer je van. Het kan bijvoorbeeld dat je de volgende keer ‘dribbelen’ zwaarder meeweegt, omdat je gezien hebt dat je daar een betere voorspelling mee maakt. Op deze manier heb je je eigen kunstmatige intelligentie.”

Vijfstappenplan van Kahneman

In zijn workshop zette Den Hartigh trainer-coaches aan het werk met een hulpmiddel om consistenter beslissingen te nemen: het vijfstappenplan van psycholoog Daniël Kahneman. In groepjes gingen de deelnemers aan de slag met deze vijf stappen:

• Bepaal de belangrijkste factoren waarop je gaat beoordelen.

• Bepaal hoe je deze factoren gaat scoren. Hoe geef je een cijfer aan de factoren?

• Bepaal de weging van de factoren. Zijn bepaalde factoren belangrijker dan andere? 

• Beoordeel de sporter op de factoren en combineer de scores met een formule, op basis van de weging uit stap 3.

• Maak de selectiebeslissing op basis van deze score.

Den Hartigh merkte na een ronde langs de tafels op dat factoren als ‘doorzettingsvermogen’ of ‘coachbaarheid’ in de formule voor foutgevoeligheid kunnen zorgen. “Als jij een speler een ‘5’ op coachbaarheid geeft en ik een ‘2’ op basis van wat ik zie en wat ik ervaar, kun je daar niks mee. Dan heb je twee totaal uiteenlopende scores en maak je de coachbaarheid van de speler afhankelijk van ons als beoordelaar. Dan kun je geen betrouwbaar oordeel geven en kun het maar beter niet meenemen.”

Onderzoek

Dat ziet hij nog vaak ‘fout’ gaan. Dat bleek ook uit recent onderzoek van zijn promovendus Ilse Peringa. “Dat onderzoek liet zien dat scouts die elke keer op dezelfde manier en met dezelfde wegingen sporters beoordelen, het in alle gevallen beter doen dan wanneer zij hun algemene indruk van een speler laten spreken.” In dat onderzoek kregen scouts informatie over vijftig spelers, zoals hun snelheid en spelinzicht, om vervolgens een oordeel te vellen over hun waarde als centrale verdediger. “Wanneer scouts die informatie consistent meewegen, doen ze het beter dan wanneer zij hun algemene oordeel of indruk rapporteren. Wij vonden dat hun consistent gewogen beoordelingen sterker gerelateerd waren aan de daadwerkelijke marktwaarde van de centrale spelers.”